Tavolina, karrige, kondicionerë, perde, tabela, madje edhe doreza dyersh. Dy denoncime të mbërritura në redaksinë e JOQ Albania nxjerrin në pah një problem shqetësues në shkollat publike të kryeqytetit: prindërve po u kërkohet të kontribuojnë financiarisht për pajisje dhe kushte që nevojiten në ambientet ku fëmijët e tyre zhvillojnë mësimin.
Në qendër të denoncimeve janë dy shkolla 9-vjeçare të Tiranës, “Drita Pelingu”, në rrugën “Sali Butka”, dhe “Kiço Blushi”, në zonën e “5 Majit”. Në të dyja rastet flitet për mungesë pajisjesh dhe nevojën për kontribute nga familjet, ndërsa mbetet pa përgjigje pyetja se përse këto nevoja nuk janë përmbushur nëpërmjet financimit publik.
Denoncimi i parë: 175 mijë lekë për një klasë, 6,700 lekë për nxënës
Një prind nga shkolla 9-vjeçare “Drita Pelingu” i është drejtuar redaksisë së JOQ Albania, duke denoncuar kërkesat e përsëritura për para që, sipas tij, u bëhen familjeve për nevojat e shkollës.
Prindi pretendon se mësuesit kujdestarë u kërkojnë vazhdimisht kontribute për tavolina, karrige, perde, kondicionerë, roje dhe pajisje të tjera.
Në një dokument të dërguar në redaksi paraqitet një listë shpenzimesh për pajisjen e një klase, që përfshin:
– 100,000 lekë për tavolina dhe karrige, me material multistrat; – 13,000 lekë për tabelën e klasës; – 5,000 lekë për dorezën e derës; – 12,000 lekë për lyerjen e klasës; – 45,000 lekë për kondicionerin, përfshirë montimin.
Totali arrin në 175,000 lekë të reja, ndërsa i ndarë mes 26 nxënësve rezulton rreth 6,731 lekë për fëmijë. Në dokument shënohet shuma e rrumbullakosur prej 6,700 lekësh për nxënës.
Për një familje me tre fëmijë, kjo përkthehet në rreth 20 mijë lekë, ndërsa për katër fëmijë në afro 27 mijë lekë. Dhe këto janë vetëm shpenzimet e përfshira në listën e denoncuar.
Prindi shprehet se situata është bërë e papërballueshme, duke kujtuar se përveç kontributeve, familjet përballojnë transportin dhe shpenzime të tjera të vazhdueshme për shkollimin e fëmijëve.
Nëse shkollat publike financohen nga taksat e qytetarëve, përse një prind duhet të paguajë sërish për bankën ku ulet fëmija, tabelën ku shkruan mësuesi apo lyerjen e klasës?
Denoncimi i dytë: Te “Kiço Blushi” kërkohen 1,000 lekë në vit, edhe për perdet e klasave
Një tjetër denoncim ka mbërritur nga shkolla 9-vjeçare “Kiço Blushi” në Tiranë.
Sipas komunikimeve të siguruara nga JOQ Albania, kryetarja e këshillit të prindërve ka njoftuar një nismë për mbledhjen e një kontributi vjetor prej 1,000 lekësh të reja për familje. Në mesazh sqarohet se familjet me dy ose më shumë fëmijë në shkollë nuk do të paguajnë më shumë se 1,000 lekë gjithsej.
Ndryshe nga rasti i parë, këtu kërkesa paraqitet si një nismë e këshillit të prindërve dhe kontributi përshkruhet si vullnetar.
Arsyeja e dhënë është mungesa e bazës materiale në klasa dhe në shkollë. Si shembull përmenden perdet, pasi sipas mesazhit nxënësit kanë vështirësi të shohin tabelën për shkak të diellit. Një pjesë e parave parashikohet të përdoret edhe për dekorime dhe aktivitete festive.
Në komunikim pretendohet se këto janë shpenzime që nuk financohen nga shteti. Gjithashtu premtohet transparencë për blerjet dhe publikim i faturave në grupin e prindërve.
Në një tjetër mesazh të siguruar nga redaksia përmenden edhe ndërrimi i dërrasave të bankave dhe karrigeve, blerja e një tabele të re dhe vendosja e kondicionerit. Në të njëjtin komunikim thuhet se drejtoria ka konfirmuar lyerjen e shkollës brenda dhjetë ditëve.
Megjithatë, deklarimi se shteti nuk i financon këto nevoja kërkon sqarim institucional. A është kërkuar më parë financim nga strukturat përgjegjëse? A është refuzuar kërkesa, apo nevojat nuk janë përfshirë fare në planifikim?
Dokumentet zyrtare tregojnë se për arsimin ka fonde. Por ku përfundojnë ato?
Investigimi i JOQ Albania mbi kuadrin ligjor tregon se arsimi parauniversitar publik nuk mbështetet vetëm te kontributet e prindërve.
Ligji nr. 69/2012, “Për sistemin arsimor parauniversitar”, parashikon financim nga Buxheti i Shtetit, të ardhurat e pushtetit vendor, si dhe burime të tjera të ligjshme. Ai parashikon edhe fonde për mirëmbajtjen e institucioneve arsimore publike.
Ndërkohë, përgjegjësitë për infrastrukturën dhe mirëmbajtjen e godinave shkollore janë të lidhura drejtpërdrejt me pushtetin vendor.
Një tjetër e dhënë e rëndësishme vjen nga dokumentet financiare të vetë Bashkisë së Tiranës.
Në raportin e monitorimit të buxhetit për katërmujorin e parë të vitit 2026, për programin “Arsimi bazë përfshirë arsimin parashkollor”, bashkia ka planifikuar për të gjithë vitin rreth 6.84 miliardë lekë, të ndara mes shpenzimeve të personelit, shpenzimeve operative dhe investimeve kapitale.
Sipas raportit, deri në fund të katërmujorit të parë ishin realizuar rreth 38% e shpenzimeve të planifikuara për atë periudhë. Konkretisht, nga rreth 1.02 miliardë lekë shpenzime kapitale të planifikuara për katërmujorin, ishin realizuar afërsisht 167 milionë lekë, ose 16%.
Këto shifra nuk përfaqësojnë fonde të destinuara posaçërisht për dy shkollat e denoncuara dhe përfshijnë edhe arsimin parashkollor. Megjithatë, ato provojnë se ekzistojnë programe publike financimi për infrastrukturën dhe funksionimin e institucioneve arsimore.
Prandaj pyetja që shtrohet nuk është vetëm sa para jepen për arsimin, por si shpërndahen ato dhe a arrijnë te nevojat konkrete të klasave. A është Ministria e Arsimit në dijeni? Po Bashkia e Tiranës? Denoncimet ngrenë pikëpyetje për funksionimin e gjithë zinxhirit institucional.
Ministria e Arsimit ka përgjegjësi në hartimin e politikave dhe mbikëqyrjen e sistemit arsimor, ndërsa Bashkia e Tiranës ka detyrime në fushën e infrastrukturës, mirëmbajtjes dhe mbështetjes së institucioneve shkollore.
Por çfarë ndodh në praktikë?
A kanë raportuar drejtoritë e shkollave “Drita Pelingu” dhe “Kiço Blushi” mungesën e pajisjeve? A kanë kërkuar fonde për mobilimin, mirëmbajtjen dhe kushtet e klasave? Nëse po, çfarë përgjigjeje kanë marrë?
Nëse kërkesat janë bërë dhe nuk janë financuar, atëherë duhet sqaruar përgjegjësia e institucioneve që administrojnë buxhetet. Nëse nuk janë bërë, përgjegjësia për mungesën e planifikimit duhet kërkuar edhe në nivelin e drejtimit të shkollave.
Po aq e rëndësishme është të verifikohet nëse kontributet e prindërve janë krejtësisht vullnetare, si administrohen, kush i mbledh dhe nëse çdo shpenzim dokumentohet me faturë.
Legjislacioni lejon dhurime dhe mbështetje materiale për shkollat publike sipas procedurave përkatëse, por kjo nuk e zëvendëson automatikisht përgjegjësinë e institucioneve publike për funksionimin e shkollave.
A po përfitojnë drejtuesit e shkollave apo kemi një dështim të financimit? Kjo është një nga çështjet që kërkon hetim dhe transparencë të plotë.
Nga dokumentacioni i siguruar deri tani nuk provohet se drejtuesit e dy shkollave kanë përvetësuar para apo kanë përfituar personalisht. Megjithatë, kërkesat për kontribute, veçanërisht kur lidhen me pajisje bazë dhe mirëmbajtje, kërkojnë shpjegime të qarta.
Në rastin e “Drita Pelingu”, prindi denoncon kërkesa të përsëritura që rëndojnë mbi familjet. Në rastin e “Kiço Blushi”, përfaqësuesja e prindërve paraqet një kontribut vjetor vullnetar, me premtimin se çdo shpenzim do të dokumentohet.
Dy situata me mënyra të ndryshme organizimi, por me një pyetje të përbashkët: Pse mungesat materiale në shkollat publike po kërkohet të plotësohen me paratë e prindërve?
JOQ Albania kërkon transparencë nga Ministria e Arsimit, Bashkia e Tiranës, strukturat vendore arsimore dhe drejtuesit e dy shkollave për fondet e akorduara gjatë viteve 2025–2026, kërkesat për pajisje dhe mirëmbajtje, si dhe mënyrën e administrimit të kontributeve të prindërve.
Në fund të fundit, një familje që dërgon fëmijën në shkollë publike duhet të dijë se cilat kushte garantohen nga financimi publik dhe cilat shpenzime janë realisht vullnetare.
Arsimi publik nuk duhet të funksionojë mbi supozimin se, sa herë mungon një bankë, një perde apo një tabelë, faturën do ta paguajnë prindërit.
Për dy shkollat e denoncuara, përgjigjja që kërkohet është konkrete: Sa fonde u janë caktuar, sa janë shpenzuar dhe përse prindërit po thirren të paguajnë për nevojat e klasave?
JOQ Albania mbetet e hapur për përgjigjet dhe dokumentacionin zyrtar të institucioneve dhe drejtuesve të përmendur.