Rrjetet kriminale shqiptare po zgjerojnë aktivitetin e tyre në Amerikën Latine duke u orientuar gjithnjë e më shumë drejt logjistikës, financave dhe infiltrimit të ekonomive të ligjshme, sesa kontrollit territorial me dhunë. Kjo është teza e analizës së Henry M. Rodríguez, doktor në Politika Publike nga Universiteti IEXE në Meksikë dhe këshilltar në fushën e sigurisë publike e private, botuar nga “La Tercera”. Sipas analizës, pas rënies së regjimit komunist në Shqipëri në vitet ’90, grupet kriminale u zgjeruan drejt Evropës Perëndimore dhe më pas drejt Amerikës Latine, duke u organizuar në klane familjare dhe duke krijuar lidhje me aktorë vendas e ndërkombëtarë.
Një nga rastet e përmendura është ai i Dritan Gjikës, struktura e të cilit, sipas analizës, kombinonte trafikimin e kokainës me pastrimin e parave përmes kompanive fasadë dhe infiltrimin në sektorin e bananeve në Ekuador. Artikulli sjell edhe të dhënat për rritjen e sekuestrimeve të kokainës në Ekuador, nga 80 tonë në vitin 2019 në 226 tonë në vitin 2025, ndërsa gjatë periudhës 2019-2025 janë sekuestruar gjithsej 835 tonë. Përmendet gjithashtu Dritan Rexhepi, i cili dyshohet se ka koordinuar dërgesa narkotikësh edhe nga burgu deri në vitin 2021, duke ilustruar mënyrën se si rrjetet mund të vazhdojnë aktivitetin edhe pas arrestimit të drejtuesve. Analiza i referohet edhe Gavin Voss nga InSight Crime, si dhe rasteve të shqiptarëve në Peru të përfshirë në role financiare e logjistike.
Sipas Rodríguez, zgjerimi i këtyre rrjeteve lidhet me fitimet e jashtëzakonshme të trafikut ndërkombëtar të kokainës dhe me rolin e porteve të Amerikës Latine në furnizimin e tregjeve globale. Artikulli thekson se përgjigjja e shteteve nuk duhet të kufizohet vetëm te operacionet policore, por të përqendrohet në gjurmimin e parave, kontrollin e kompanive fasadë, forcimin e kontrolleve në porte dhe sistemeve të migracionit, si dhe bashkëpunimin inteligjent mes Ekuadorit, Kolumbisë, Perusë dhe Brazilit. Në analizë argumentohet se sfida kryesore nuk është më vetëm lufta ndaj një organizate kriminale, por goditja e kushteve ekonomike dhe institucionale që i lejojnë këto rrjete të depërtojnë në ekonominë e ligjshme.
