Në laboratorin e madh të tenderëve publikë, ku arkitektura e shtetit ngrihet mbi themele letrash, personazhet ndërrojnë zyrë, por nuk ndryshojnë kurrë reflekse. Në krye të Operatorit të Blerjeve të Përqendruara (OBP) – atij institucioni në varësi direkte të Këshillit të Ministrave që u krijua me bujë për të centralizuar paratë e taksapaguesve dhe për t’i kanalizuar aty ku duhet për firmat e preferuara – është ulur Jonaid Myzyri. Një emër që vjen me lëvdata të herëpashershme nga koha kur drejtonte Komisionin e Prokurimit Publik dhe që po vazhdon të njëjtat “bëma” edhe në postin e ri. Emërimi i tij nuk ka kaluar pa pyetje, duke qenë se zotëria në fjalë vjen nga një e kaluar me episode hetimore nga Prokuroria e Posaçme (SPAK), e cila e mori në hetim përpara se dosja të mbyllej me atë lehtësinë e zakonshme çudibërëse, ndërkohë që kallëzime të tjera vazhdojnë të flenë të qeta në sirtarët e verifikimit.
Në këtë skenë ku çdo gjë lëviz me metronomin e interesave, pyetja se kush është në të vërtetë firma CLEAN FAST dhe si ka arritur të mbajë për gati një dekadë peng spitalin psikiatrik të Vlorës bëhet akoma më pikante. Fituesja e shpallur e tenderit rezulton të jetë një shoqëri me përgjegjësi të kufizuar, e themeluar më 6 qershor 2016 në Tiranë, me NIPT L61807037R, e cila ka nisur rrugëtimin me një kapital themeltar prej vetëm 100.000 lekësh. Ortaku i vetëm dhe administratorja e kësaj mrekullie financiare është Eriola Likaj, e cila zotëron 100% të kuotave që nga dita e parë e lindjes së saj në biznes. Me selinë në Bulevardin “Bajram Curri”, te Godina ETC, kati i 13-të, firma ka kaluar nëpër lëvizje të vogla administrative – si ai episod i shkurtër i vitit 2017, ku u emërua Fatmir Isufi për t’i lëshuar sërish vendin zonjës Likaj – duke arritur të zgjerojë objektin nga pastrimi i thjeshtë në shërbime DDD (dezinfektim, dezinsektim, deratizim), gjelbërim, tregtim materialesh dezinfektuese e deri te pajisjet mjekësore.
Pavarësisht se lindi në letrat e Qendrës Kombëtare të Biznesit me një kapital prej vetëm 100 mijë lekësh – aq sa për të paguar dy fatura kafeje në Bulevard – kjo kompani ka shënuar një rritje financiare që sfidon çdo ligj të logjikës së tregut të lirë, duke u majmur kryesisht me tenderë e kontrata publike. Shifrat e depozituara në pasqyrat e tyre financiare flasin për një rritje galopante ku xhiroja vjetore e vitit 2024 ka kapur shifrën e majme prej 141.119.524 lekësh, ndërsa fitimi para tatimit për të njëjtin vit është regjistruar në 32.080.869 lekë. Po të kthehemi pak pas në kohë, në vitin 2023 xhiroja ishte 110.721.857 lekë me një fitim prej 13.518.713 lekësh, në 2020 xhiroja lëvizte në kuotat e 83.622.873 lekëve, kurse në vitin e largët të themelimit, më 2016, ajo kishte nisur fluturimin modest me rreth 9 milionë lekë. Nga një subjekt me pak lekë në xhep, CLEAN FAST është shndërruar në një skafandër të fuqishme që lundron në oqeanin e parave publike, duke siguruar kontrata nga OSHEE-ja, doganat, bashkitë dhe spitalet e vendit.
Kjo lidhje dashurie mes burokratisë dhe pastërtisë nuk është thjesht një flirt i rastësishëm, por një martesë e konsoliduar ndër vite, sidomos me Spitalin Psikiatrik “Ali Mihali” në Vlorë. Më herët, në korrik të vitit 2020, e njëjta firmë u shpall fituese e tenderit me referencë REF-55708-04-06-2020, ku mbi një fond limit prej 76.876.341 lekësh, ajo rrëmbeu kontratën përmes një marrëveshjeje kuadër 4-vjeçare me ofertën 59.103.548 lekë. Praktikisht, që prej vitit 2020, kjo kompani i ka bërë shtëpinë e vet korridoreve të këtij spitali pa e lëshuar kurrë frerin e pastrimit nga duart. Për ta kurorëzuar këtë besnikëri, në vitin 2024 u hap një tender i ri me numër referencë REF-13446-07-17-2024, ku fondi limit u rrit frikshëm në 135.391.381,34 lekë – ose thënë ndryshe, rreth 1,35 milionë euro – me një afat 48-mujor, për të siguruar që fasha e miliona lekëve të vazhdojë të rrjedhë e qetë në arkat e një kompanie që lindi me 100 mijë lekë.
Dhe këtu kris misteri i vërtetë, aty ku matematika e tregut dhe logjika e kursimit të parave të shtetit marrin pushimet përgjithmonë. Sipas dokumentit zyrtar të njoftimit të operatorit fitues, firma magjike CLEAN FAST ofroi 113.286.359 lekë, duke u renditur as më pak e as më shumë, por e 5-ta më e lartë në garë. Për ta kuptuar më mirë shijen e këtij absurdi, le të shohim se si janë rreshtuar ofertat e tjera në tavolinë: firma AIR dha 92.968.233 lekë, duke qenë më e ulëta; bashkimi i operatorëve “ALPEN PULITO & KURTI-07” erdhi me 101.576.130 lekë; REJ ofroi 101.964.145 lekë; SILVER u paraqit me 107.684.860 lekë; pastaj vjen fituesja jonë e preferuar, CLEAN FAST, me 113.286.359 lekë, për të kaluar te Pastrime Silvio me 131.237.546 lekë dhe për t’u mbyllur me SORI-AL, që mbajti kurorën e ofertës më të lartë të të gjithë garës.
Diferenca mes ofertës më të ulët, të paraqitur nga AIR, dhe asaj të CLEAN FAST kap shifrën e mbi 20 milionë lekëve të reja, ose rreth 200 mijë euro në llogaritë e xhepit të shtetit, një fashë që përbën rreth 20% të vlerës totale të tenderit. Në çdo vend normal ku prokurimet publike ndjekin parimin e kursimit, një diferencë e tillë do të ishte kambanë alarmi, por në skenën tonë shqiptare ajo lexohet thjesht si shenjë e zakonshme e atyre kritereve të qepura me kujdes, që eliminojnë më të lirët për t’i hapur rrugë të sigurt atij që duhet të fitojë. Pyetjet që ngrihen natyrshëm në këtë pikë nuk kërkojnë ndonjë gjeni: Si arriti një firmë me kapital prej 100 mijë lekësh të kapë e të mbajë për një dekadë të tërë një kontratë multimilionëshe në një spital psikiatrik? Si u zhdukën nga gara katër ofertat më të lira? Dhe, mbi të gjitha, pse u zgjodh pikërisht oferta e pestë më e shtrenjtë, kur diferenca me zërin më ekonomik të tregut bërtet kilometra larg?
Përgjigjja, si zakonisht, fshihet në skutat e korridoreve të pushtetit, ku dokumentet dëshmojnë se ish-drejtoresha e OBP-së, Arlinda Pogaj, kishte hezituar për muaj e vite të tëra që të firmoste këtë procedurë të ndezur, duke qenë se çështja kishte përfunduar në dyert e gjykatës për shkak të ankesave, kundërankesave dhe përplasjeve të operatorëve që ofronin më lirë por mbetnin jashtë loje. Por çdo telash ka zgjidhje kur në skenë hyn duartrokitja e duhur: Jonaid Myzyri, i cili pasi kishte shkelur e njohur dosjet në Komisionin e Prokurorimit Publik u transferua në krye të OBP-së, nuk u mendua gjatë, por e firmosi procedurën me firmë e me vulë, duke i dhënë fund çdo dileme burokratike dhe duke vulosur fatin e miliona lekëve të taksapaguesve shqiptarë.
Dhe kështu, me këtë valixhe shifrash e rekordesh, CLEAN FAST vazhdon të mbetet një nga mbretëreshat e padiskutueshme të tenderave të pastrimit nëpër institucionet publike, një kompani me kapital qesharak në letër dhe xhiro stratosferike që fryhet dita-ditës ekskluzivisht nga fondet e djersës së taksapaguesve. Ajo që mbetet në qendër të vëmendjes dhe që nuk ka nevojë për mikroskop për t’u parë, është ajo diferencë prej 200 mijë eurosh ekstra që shteti shqiptar ka vendosur t’i paguajë kot më kot për këtë kontratë 4-vjeçare, duke hedhur dritare të hapura nga dritarja e parave publike. Në dosjet e dikurshme të SPAK-ut, shuma të tilla përdoreshin dikur për "manovra të tjera" tradicionale me zarfa fizike, por siç vëren me të drejtë artikulli, koha ka ecur përpara dhe evolucioni ka bërë të vetën: sot zyrtarët nuk rrezikojnë më me zarfe në dorë, sepse forma e shpërblimit dhe e koordinimit ka gjetur rrugë të tjera, shumë më të sofistikuara, ku letrat firmosen në tavolina të pastra dhe miliona euro fluturojnë të qeta drejt portave të duhura.
