Irani është pranë finalizimit të një marrëveshjeje me Kinën për blerjen e raketave supersonike CM-302 kundër anijeve luftarake, sipas gjashtë burimeve të njohura me negociatat, në një moment kur SHBA po grumbullon forca të mëdha detare pranë brigjeve iraniane.
Sipas burimeve, marrëveshja për raketat e prodhuara nga korporata shtetërore kineze China Aerospace Science and Industry Corporation (CASIC) është shumë pranë përfundimit, megjithëse ende nuk është caktuar një datë dorëzimi. CM-302 kanë një rreze veprimi rreth 290 kilometra dhe fluturojnë në lartësi të ulët me shpejtësi supersonike, çka i bën të vështira për t’u interceptuar nga sistemet mbrojtëse detare.
Ekspertë të armëve theksojnë se vendosja e tyre do të rriste ndjeshëm kapacitetin goditës të Iranit, duke përbërë kërcënim serioz për forcat detare amerikane në rajon. “Është një ndryshim loje nëse Irani siguron kapacitete supersonike kundër anijeve,” ka deklaruar Danny Citrinowicz, ish-oficer i inteligjencës izraelite.
Negociatat dhe sfondi politik
Bisedimet mes Teheranit dhe Pekinit kanë nisur prej të paktën dy vitesh, por u përshpejtuan pas përplasjes 12-ditore mes Izraelit dhe Iranit në qershor. Gjatë fazave të fundit të negociatave, zyrtarë të lartë iranianë, përfshirë zëvendësministrin e Mbrojtjes Massoud Oraei, udhëtuan drejt Kinës.
Pas publikimit të lajmit, Ministria e Jashtme kineze deklaroi se “nuk është në dijeni” të negociatave për shitjen e raketave. Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë nuk komentoi drejtpërdrejt mbi marrëveshjen e mundshme, por theksoi qëndrimin e Donald Trump se Irani duhet të arrijë një marrëveshje për programin bërthamor, përndryshe do të përballet me pasoja të ashpra.
Forcat amerikane pranë Iranit
Marrëveshja e mundshme vjen në një kohë kur SHBA ka vendosur një prani të fuqishme detare në rajon, përfshirë aeroplanmbajtësen USS Abraham Lincoln dhe grupin e saj goditës, si edhe USS Gerald R. Ford, që së bashku mbajnë mbi 5,000 personel dhe rreth 150 avionë.
Kjo lëvizje shihet si pjesë e presionit amerikan ndaj Teheranit, ndërsa tensionet për programin bërthamor iranian janë rritur ndjeshëm. Trump ka deklaruar më 19 shkurt se i ka dhënë Iranit 10 ditë afat për marrëveshje.
Një “armë ndryshuese” për Iranin
Sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm, blerja e CM-302 do të përbënte një përmirësim të madh për arsenalin iranian, i cili u dobësua nga lufta e vitit të kaluar. CASIC e promovon këtë raketë si një nga më të avancuarat në botë për luftën kundër anijeve, e aftë të godasë edhe aeroplanmbajtëse apo shkatërrues.
Ndërkohë, burimet thonë se Irani po diskuton gjithashtu me Kinën për sisteme të tjera, përfshirë raketa tokë-ajër dhe armë kundër-raketore.
Nëse marrëveshja konkretizohet, ajo do të sinjalizonte thellimin e lidhjeve ushtarake mes Kinës dhe Iranit, duke sfiduar përpjekjet amerikane për të frenuar programin raketor të Teheranit dhe duke shtuar rrezikun e një përshkallëzimi të ri në Lindjen e Mesme.
