Shtetet e Bashkuara kanë publikuar një nga dosjet më të mëdha të dokumenteve të lidhura me skandalin e Jeffrey Epstein, duke hedhur në dritë një volum rekord materialesh që pritet të ndezë edhe një herë debatet globale për rrjetin e tij të kontakteve, mbrojtjet e mundshme dhe heshtjen e gjatë që e rrethoi këtë çështje. Publikimi vjen pas miratimit të një ligji vitin e kaluar që kërkon më shumë transparencë mbi dosjet e Epstein dhe çfarë ka mbetur e pazbardhur.
Sipas të dhënave të bëra publike, në total janë publikuar rreth 3 milionë faqe dokumente, 180 mijë foto dhe rreth 2 mijë video, ku përfshihen materiale që lidhen me periudhën e burgimit të Epstein, raportime psikologjike, detaje rreth vdekjes së tij në paraburgim, si edhe prova dhe dosje hetimore që përfshijnë bashkëpunëtorë të tij, mes tyre edhe Ghislaine Maxwell, e dënuar për trafikim seksual.
Ajo që ka tërhequr më shumë vëmendjen është fakti se në këto dosje gjenden edhe komunikime elektronike mes Epstein dhe figurave të njohura të profilit të lartë, disa prej të cilave datojnë prej më shumë se një dekade, pikërisht në një periudhë kur ai tashmë kishte pasur probleme serioze ligjore për abuzime ndaj të miturve. Kjo ngre pyetjen kryesore që po shtrohet sot në opinionin publik: si është e mundur që kaq shumë emra të rëndësishëm shfaqen në komunikime, ndërsa rrjeti i tij vazhdoi të funksiononte për vite?
Në dokumentet e publikuara përmendet edhe Princi Andrew i Britanisë, ku disa email-e tregojnë shkëmbime mes tij dhe Epstein për darka private në Buckingham Palace dhe plane për t’u prezantuar me një grua ruse. Në një foto të përfshirë në dosje, princi shfaqet në një pozicion të pazakontë mbi një grua, megjithatë dokumentet nuk bashkëngjisin prova të ndonjë krimi dhe Andrew ka mohuar çdo keqbërje. Po ashtu, në dosje shfaqet edhe emri i Sarah Ferguson, ish-gruas së princit Andrew, e cila në një email të vitit 2009 i drejtohej Epstein si “shoku im i shquar dhe special”, duke sugjeruar takime dhe ide biznesi.
Një tjetër emër që del në dokumente është Richard Branson, themeluesi i Virgin Group, ku përmenden shkëmbime mes tij dhe Epstein. Në një nga komunikimet, Branson shprehet se do donte ta vizitonte “sa herë të ishte në zonë”, ndërsa përmendet edhe një shaka për “haremin”, term që kompania e tij e ka sqaruar se i referohej disa kolegeve të ekipit dhe jo ndonjë nënkuptimi tjetër.
Në dosje përmendet edhe Lord Peter Mandelson, ku email-e të vitit 2009 sugjerojnë se Epstein i kishte dërguar 10 mijë paund bashkëshortit të Mandelson, Reinaldo Avila da Silva, së bashku me një kërkesë për ndihmë financiare. Mandelson ka pranuar se e njihte Epstein dhe është shprehur se kishte “rënë pre e gënjeshtrave të tij”, por ka mohuar çdo përfshirje në veprime të paligjshme.
Emri i Elon Musk shfaqet në disa email-e të viteve 2012 dhe 2013, ku ai shfaqet kurioz për “festat më të egra në ishullin” e Epstein dhe diskutojnë mundësinë e një udhëtimi. Megjithatë, deri më tani nuk ka prova që Musk ka shkuar në ishull apo ka kryer shkelje, ndërsa ai vetë ka thënë se mesazhet mund të keqinterpretohen dhe ka dënuar publikisht krimet e Epstein.
Në dosje dalin edhe pretendime që lidhen me Bill Gates, përfshirë një email të supozuar që flet për pasoja nga “seks me gra ruse”. Zëdhënësi i Gates e ka quajtur këtë pretendim “absurd dhe të rremë”, duke theksuar se dokumentet në fakt nxjerrin më shumë në pah frustrimin e Epstein që nuk kishte arritur të krijonte një miqësi të ngushtë me Gates.
Ndërkohë, dokumentet përmbajnë edhe një sërë referencash për Donald Trump, i cili përmendet qindra herë. Në dosje përmendet edhe një listë e FBI-së me akuza të pazbuluara të mbledhura nga thirrje në një qendër tipsesh, por shumica e tyre mbeten të pabazuara dhe të pa verifikuara. Deri më tani, asnjë provë e drejtpërdrejtë nuk tregon se Trump është i përfshirë në krimet seksuale të Epstein, ndërsa zyrtarët këmbëngulin se pretendimet ndaj tij nuk janë të provuara dhe do të ishin përdorur tashmë nëse do kishin bazë.
Por një nga pikat më të rënda të këtij publikimi nuk lidhet vetëm me emrat e famshëm, por me viktimat. Një problem serioz që ka shpërthyer menjëherë pas publikimit është se në disa dokumente janë ekspozuar emrat e viktimave, përfshirë edhe persona që deri tani nuk ishin identifikuar publikisht. Avokatja e të mbijetuarave, Gloria Allred, e ka kritikuar ashpër Departamentin Amerikan të Drejtësisë, duke thënë se publikimi i emrave dhe fotove po i dëmton viktimat dhe po shkel besimin e tyre. Ajo e ka përshkruar situatën si “një kaos absolut” dhe ka kërkuar që të ndalohet publikimi i materialeve që ekspozojnë njerëz të pambrojtur.
Megjithatë, edhe pse autoritetet amerikane pretendojnë se ky publikim është përmbyllja e procesit të rishikimit, dyshimet nuk kanë pushuar. Disa ligjvënës, përfshirë Ro Khanna, kanë ngritur pikëpyetje nëse rreth 2.5 milionë faqe të tjera mund të jenë ende të mbajtura mënjanë pa një shpjegim të qartë. Ligji që detyron publikimin u miratua nga Kongresi dhe u nënshkrua në nëntor, por afatet fillestare nuk u respektuan, gjë që ka sjellë kritika të forta ndaj Departamentit të Drejtësisë.
Në thelb, ky publikim nuk ka sjellë ende prova të reja të drejtpërdrejta që implikojnë persona të caktuar për krime, por ka rikthyer me forcë dyshimet e vjetra dhe ka ngritur pyetje të forta: sa i madh ishte realisht rrjeti i Epstein, kush e dinte dhe heshti, dhe pse deri tani, përtej vetë Epstein dhe Maxwell, askush tjetër nuk është përballur me akuza penale të lidhura me këtë aferë?
